Posted on

Hoe geniet je nog meer van je thee?

Als je niet alleen een theedrinker bent maar ook van koffie houdt, ga dan even rustig zitten, sluit je ogen, en stel je voor dat je een slokje espresso drinkt uit een gebruikelijk klein espressokopje. Geniet van de smaak nuances. Neem nu (in gedachte) een slokje water en drink dan (weer in gedachte) diezelfde espresso uit een mok. Ik kan je verzekeren dat die laatste anders smaakt. Dat is dan ook de reden dat ik in restaurants en cafe’s meteen twee kleine kopjes bestel in plaats van één dubbele. In het begin vond men dat vreemd, daarna grappig, en nu worden er automatisch twee kopjes voor mijn neus gezet zodra ik op één van mijn vaste terrasjes ga zitten 🙂
Hetzelfde gaat op voor thee, en zo gek is dat niet. Wij vergelijken thee vaak met wijn. Sinds 1756 produceert de Oostenrijkse firma Riedel glazen die speciaal afgestemd zijn op specifieke wijnsoorten (druivenras) om de beste smaakervaring uit te halen. Sinds kort produceren zijn ook een set glazen voor thee maar eerlijk gezegd ben ik van mening dat ze zich beter bij de wijn kunnen houden… Bij gebruik van een klein kopje nip je automatisch van je thee en concentreer je je op de smaak i.p.v. een slok van je mok te nemen terwijl je met iets anders bezig bent. In Japan is het ook gebruikelijk om duurdere theeën in kleinere kopjes te serveren dan de goedkopere soorten. Kleinere kopjes koelen ook sneller af. Een ander praktisch voordeel is ook dat wanneer je met een groter aantal mensen bent je niet snel het probleem hebt dat je theepot niet groot genoeg is.
En dat laatste, de afmeting van de theepot, is ook een ding. Wanneer je een kleiner theepotje gebruikt kun je veel beter experimenteren met de ratio thee/water/trektijd en meerdere infusies. Wanneer je een redelijke hoeveelheid losse thee in een klein potje schept hoef je het minder lang te laten trekken om er meer smaak en aroma uit te halen. Je kunt dan na bij voorbeeld één minuut het potje helemaal leeg schenken (let wel op dat er geen bodempje water in blijft staan), van je thee genieten, en daarna opnieuw water op diezelfde thee schenken zodat je weer een ‘verse’ thee hebt in plaats van een restant te veel afgekoelde thee. Bij gebruik van thee van hoge kwaliteit blijf je er op deze manier van genieten.
Peet
Posted on

Wat is Shincha?

Wat is Japanse Shincha-thee?

Shincha (新茶 of “nieuwe thee”) is een Japanse groene thee die afkomstig is van de eerste oogst sencha in de lente. Shincha komt van de beste van de felbegeerde bladeren van de eerste oogst. Het is slechts in beperkte hoeveelheden verkrijgbaar in de lente, waardoor het een zeer gezochte thee is.

De geschiedenis van Shincha

Voordat moderne koelopslag werd uitgevonden, verloor groene thee na verloop van tijd snel zijn versheid. Japanners moesten oude thee drinken na de zomeroogst en maart was de slechtste tijd om ongebrande groene thee te drinken. Om toch van de thee te kunnen blijven genieten werd de thee geroosterd (hojicha) of er werd geroosterde rijst aan toegevoegd (genmaicha).

Maar de frisse umami smaak van groene ging voor een groot deel verloren. Theeliefhebbers keken dus reikhalzend uit naar de lenteoogst in april. Het woord “Shincha” werd vervolgens gebruikt om deze nieuw geoogste thee te onderscheiden van de thee van vorig jaar.

Productie van Shincha

Shincha wordt op dezelfde manier gekweekt als sencha, maar komt alleen van de eerste pluk (eerste oogst), de fijnste bladeren.

Hoe eerder de thee wordt geoogst, hoe hoger de kwaliteit en prijs, dus boeren proberen de bladeren zo vroeg mogelijk te oogsten terwijl ze nog jong en mals zijn. Verschillende cultivars hebben ook iets andere oogstschema’s.

Wat maakt Shincha speciaal?

Tijdens de winter slaan theeplanten mineralen en voedingsstoffen op, zoals aminozuren, die vervolgens vrijkomen in de verschillende delen van de plant wanneer deze begint te bloeien. Dit geeft shincha zijn kenmerkende zoete smaak in vergelijking met andere Japanse groene thee.

Posted on

Onderzoek: De invloed van intenties op thee (en voedsel in het algemeen)

Thee ‘bewerkt met goede intenties’ door 3 boeddhistische monniken zorgt voor een beter gevoel bij de drinker (zonder dat deze van de ‘bewerking’ af weet).
Dit onderzoek toont het veel bekritiseerde idee aan van het belang van intentie bij het vervaardigen van voeding.

Hieronder een vertaling van de samenvatting van het onderzoek:

Metafysica van de theeceremonie: een gerandomiseerde studie waarin de rol van intentie en overtuiging op de stemming wordt onderzocht tijdens het drinken van thee

Doelstelling:
Deze studie onderzocht of het drinken van thee “behandeld” met goede bedoelingen de stemming meer zou verbeteren dan het drinken van gewone thee, onder dubbelblinde, gerandomiseerde omstandigheden.

Ontwerp:
Elke avond, zeven dagen achter elkaar, registreerden vrijwilligers hun stemming met behulp van de Profile of Mood States (POMS) vragenlijst. Op dag drie, vier en vijf van de test dronk elke deelnemer ’s morgens en’ s middags 600 ml oolongthee. Een willekeurig toegewezen groep kreeg blindelings thee die opzettelijk was behandeld door drie boeddhistische monniken; de andere groep kreeg blindelings onbehandelde thee van dezelfde bron. Op de laatste dag van de test gaf elke persoon aan wat voor soort thee hij/zij dacht te hebben gedronken.

Deelnemers:
Gestratificeerde, willekeurige steekproeven werden gebruikt om 189 volwassenen toe te wijzen in twee groepen die overeenkomen met leeftijd, geslacht, de psychologische eigenschap van neuroticisme en de hoeveelheid thee die gemiddeld per dag wordt geconsumeerd. Alle deelnemers waren Taiwanees en woonden in Kaohsiung, Taiwan, en de test werd gedurende een week uitgevoerd om stemmingswisselingen als gevolg van veranderingen in plaatselijk weer en andere veelvoorkomende invloeden te verminderen.

Resultaten:
Degenen die behandelde thee dronken vertoonden een grotere verbetering van de stemming dan degenen die onbehandelde thee dronken (Cohen’s d = 0,65, P = 0,02, tweezijdig). Verandering in stemming bij degenen die geloofden dat ze behandelde thee dronken, was veel beter dan degenen die niet geloofden (Cohen’s d = 1,45, P = .00002, tweezijdig).

Conclusie:
Met goede bedoelingen behandelde thee verbeterde de stemming meer dan gewone thee uit dezelfde bron. De overtuiging dat men behandelde thee dronk, zorgde voor een grote verbetering van de stemming, maar alleen als men daadwerkelijk de behandelde thee dronk, wat aangeeft dat geloof en opzettelijke verbetering op elkaar inwerken. Dit suggereert ook dat de esthetische en opzettelijke kwaliteiten die geassocieerd worden met de traditionele theeceremonie subtiele invloeden kunnen hebben die verder reiken dan het ritueel zelf.

Originele onderzoek: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24199774

Posted on

water, Water & WATER

Ik herinner mij nog goed wat ik dacht toen begin jaren ’90 een waterwinkel werd geopend in Rotterdam, aan de Veerhaven naast het Volkenkundig Museum: ‘Dat gaat ‘m niet worden met al die nuchtere Rotterdammers’. Ik wist toen al wel dat er een verschil was tussen verschillende soorten mineraalwater, maar een winkel met honderden verschillende soorten 30 jaar geleden in Rotterdam…

Zij waren hun tijd ver vooruit (en hadden een betere locatie kunnen kiezen) maar deze mensen wisten wel iets dat veel mensen zich nu nog steeds niet realiseren: er is water en Water en WATER en…

En dat water is een zeer belangrijk onderdeel van je kopje thee. Als je water niet goed is kun je nog zo’n mooie thee kopen, het resultaat is ver van optimaal. En dat is toch wel erg zonde van zo’n goede thee! Wij namen eens een zakje China Jasmin Phoenix Dragon Pearls mee naar vrienden in Dublin. Met het kraanwater in de Ierse hoofdstad verloor de thee niet alleen haar heerlijke subtiele smaak, het was gewoon smerig!

De kwaliteit van leidingwater verschilt enorm per locatie (ook binnen Nederland en België). Dit kan liggen aan de bron maar ook aan de ouderdom van het leidingnetwerk.

Doe is een test en zet een kopje thee met kraanwater en eenzelfde met Spa Blauw (Onderzoeken m.b.t. pH-waarde en gehalte aan mineralen wijzen uit dat Spa Blauw de beste algemeen verkrijgbare optie is).

Standaard je thee zetten met Spa Blauw is misschien wel chique maar al de plastic flessen als afval wat minder. Wij hebben jaren gebruik gemaakt van een Britta filter en hebben recentelijk een 12 liter Berkefeld aangeschaft (er zijn ook kleinere) waar we ook zeer tevreden over zijn. Beide filtersystemen kunnen we van harte aanraden om mogelijk nog meer uit een goede thee te halen.

En als we het dan toch over het optimaliseren van je thee-ervaring hebben… Vorige week introduceerden we een aantal nieuwe theekopjes. Hieronder de eerste 2 reacties van klanten m.b.t. de rode, blauwe, groene en groen/blauwe kopjes:

‘Zo blij mee, de thee smaakt echt veel beter uit deze kopje. Terwijl ik al heel wat kopjes heb geprobeerd. Dank!!’

‘Nondedju salamanders wat een mooi thee kopje’

Posted on

Mijn dagelijkse ritueel met Japan Sencha

Regelmatig wordt mij gevraagd naar mijn favoriete thee. Natuurlijk zijn er meerderen maar al jaren begin ik mijn dag met een oud klein keramiek potje (ooit in een kringloopwinkel aan een Utrechtse gracht gekocht) Japan Sencha. Na tot 120 geteld te hebben haal ik het filter eruit en geniet ik eerst even van de geur van de natte bladeren voor ik het filter weer op de aanrecht zet voor een volgend potje (er volgen er meer gedurende de dag). Vervolgens neem ik de thee mee naar mijn kantoortje waar ik eerst 20 minuten met m’n benen omhoog in een comfortabele stoel ga zitten. Terwijl ik zo nu en dan een slokje neem overdenk ik wat ik die dag ga doen en sluit nog even mijn ogen om mij helemaal te kunnen concentreren op de zuivere smaak van deze Japan Sencha.

De zoete en licht bittere tonen vermengen zich en dansen op de tong. Het bittere wordt veroorzaakt door catachinen, de antioxidanten in thee. Het zoete is het resultaat van theanine – een aminozuur. Beiden zijn van nature aanwezig in het theeblad. Afgezien van de heerlijke smaak, heeft theanine ook een kalmerend effect. Als ik gespannen ben en concentreer mij weer voor een paar minuten op de smaak en geur van deze thee ben ik zo weer relaxed.

Bovenstaande is natuurlijk een persoonlijke ervaring maar het kan geen toeval zijn dat juist deze thee de laatste jaren steeds meer ontdekt wordt en ondertussen onze absolute bestseller is.

Hoe wordt Japan Sencha gemaakt?

Sencha wordt geoogst in de lente en de zomer. De oogst van de lente wordt als hoger in kwaliteit beschouwd omdat deze rijker is aan voedingsstoffen die tijdens de wintermaanden door de theestruik worden verzameld. De zomeroogst is van een lagere kwaliteit en heeft dus een lagere prijs. Het verschil is ook te zien aan de droge bladeren: sencha-bladeren van de lente-oogst zijn erg dun en donker, terwijl die van de zomer meestal dikker en lichter van kleur zijn.

Om sencha te maken, doorlopen vers geoogste bladeren normaal gesproken drie belangrijke stappen. De eerste, en het belangrijkste voor Japanse thee, is stomen. Het is een snelle stap, meestal tussen de 30 en 120 seconden voor sencha. Het vervult echter een uiterst belangrijke taak: het stoppen van de oxidatie en het behouden van het ‘groen’. Theebladeren bevatten enzymen die oxidatie vergemakkelijken wanneer de bladcellen worden gekneusd en blootgesteld aan zuurstof. Het behandelen van de bladeren met hoge hitte deactiveert de enzymen en remt de oxidatie.

Na het stomen worden de bladeren gerold om de celwanden in het blad af te breken, zodat hun smaakcomponenten tijdens het trekken gemakkelijk aan het water kunnen worden afgegeven. In totaal kan het rollen 2,5 tot 3 uur duren. Het is niet een enkele stap, maar een combinatie van verschillende kleinere. De bladeren worden eerst licht opgerold om het extra vocht van het stomen te drogen. Dan wordt het rollen zwaarder om het oorspronkelijk in het blad aanwezige vocht naar de oppervlakte te dwingen. Wanneer dit vocht aanzienlijk wordt verminderd, krijgen de bladeren hun uiteindelijke vorm: rechte naalden.

Het drogen komt aan het einde. Het vocht wordt tot een minimum beperkt zodat de thee langer houdbaar blijft.

Posted on

Theesalade aan boord van VOC-schepen

In 1672 schreef Philippus Baldaeus over zeelui van de VOC  die aan boord van hun schepen ‘theesalade’ aten:

‘De Tee (wanneerze in’t water is gebruykt) werd by ons volk t’fscheep voor Zalade gebrukyt, met Azijn, Olie en Peper, en is van geen onbillijke fmaak’

De zeelui die thee aten als salade waren ook degenen die dit in Birma gezien zouden kunnen hebben. De VOC was van 1634 tot 1680 aanwezig in Birma. Ingemaakte thee staat nog steeds centraal in de Birmese cultuur. De blaadjes worden zonder iets anders erbij gegeten, maar als alternatief wordt gefermenteerde thee ook gegeten als salade, gekruid met pepers en knoflook en gegarneerd met gedroogde vis en andere specerijen en en een oliedressing.

Zelf proberen? Bekijk deze video: https://youtu.be/TfNhC-hX4QU of lees de instructies hier.

Posted on

Haal jij het beste uit je thee?

Bij Riedel in Oostenrijk worden sinds 1756 kristallen wijnglazen gemaakt die perfect afgestemd zijn op het drinken van specifieke soorten wijn. Door hun vorm zorgen deze glazen voor een optimaal genot van de wijn.

Voor thee gaan we nog niet zo ver maar bovenstaande geeft wel aan dat de vorm, de afmeting, en het materiaal van een theekopje ook een grote invloed heeft op de smaakervaring van de thee die je er uit drinkt.
Porseleinen kopje rood 135 ml
Hoe dunner de rand van het kopje, hoe beter de thee vloeit en zich verspreidt over je smaakpapillen. Met een bredere bovenste helft en een smalle basis, is de klassieke vorm beter in het koelen van je thee. Een kopje met rechte zijkanten of naar binnen gebogen, houdt het aroma beter vast. In beide gevallen is het dus goed als het kopje niet te groot is. Mijn ervaring is ook dat je van kleinere kopjes met meer aandacht drinkt waardoor je meer van de thee geniet.
Porseleinen theekopje 100ml
Wanneer je regelmatig verschillende soorten thee drinkt (uit dezelfde kopjes en theepot) is het ook van belang dat de oppervlakte glad is (porselein) en niet poreus. Poreus materiaal neemt het aroma van de thee op en vermengt dit dan weer met die van een volgende thee.

Deze week hebben we ons assortiment uitgebreid met 7 verschillende porseleinen theekopjes en en 3 theepotten om het allerbeste uit je thee te kunnen halen:

Theekopjes: https://www.biologischethee.nl/product-category/accessoires/theekopjes/
Theepotten: https://www.biologischethee.nl/product-category/accessoires/theepotten/

Geniet ervan!

Posted on

Losse thee of builtjes?

Wat was jouw eerste thee? 99% zeker dat het in een theebuiltje (zakje) zat en geen losse thee was. De theebuiltjes zijn aan het begin van de vorige eeuw uitgevonden door Amerikaanse theehandelaren. Vele eeuwen daarvoor was de basis voor deze veelzijdige drank alleen verkrijgbaar als losse thee (blaadjes), in poedervorm of geperst tot een soort van cake waar je dan stukjes vanaf moest breken.

De invloed van bulkproductie op de inhoud van theebuiltjes

De theebuiltjes werden snel populair hetgeen de verdere ontwikkeling ervan mogelijk maakte. Maar ook de inhoud van het builtje veranderde. Werd er in het begin nog gebruik gemaakt van hele of gebroken bladeren, al snel kwam de nadruk te liggen op bulkproductie met als resultaat een veel lagere kwaliteit en dan ook nog hele kleine deeltjes blad (fannings) of zelfs een restproduct wat in de theehandel ‘dust’ wordt genoemd. Deze theebuiltjes zijn nu overal verkrijgbaar en ook erg handig. Maar hoe verschilt dit product van losse thee?

Goede kwaliteit losse thee heeft ruimte nodig

Tegenwoordig kunnen zowel thee in builtjes als losse thee van zeer hoge of zeer lage kwaliteit zijn. Over het algemeen is losse thee meestal van een hogere kwaliteit. Als we het hebben over de uiteindelijke kwaliteit van de thee op het moment dat je het gaat drinken komt er echter nog een factor om de hoek kijken. Wanneer je een lage kwaliteit thee in de vorm van kleine deeltjes of ‘dust’ hebt maakt het, voor de smaak, niet uit of het in een builtje zit of niet. Na opgieten van heet water geeft het snel smaak af, die ook weer snel verschaaldt. Bij hele of gebroken (maar nog steeds relatief grote delen) blaadjes losse thee is dit een heel ander verhaal. Deze blaadjes losse thee hebben de ruimte nodig om zich te ontvouwen waarbij zij veel langzamer hun smaak afgeven die dan ook veel langer ‘blijft hangen’. Hoe hoger de kwaliteit losse thee, hoe vaker je diezelfde thee opnieuw kan opschenken voor de smaak verloren gaat. Dit betekent ook dat de prijs per kopje gezet van losse thee vaak lager zal zijn dan de prijs van een theezakje.

Een chique maar misschien niet het beste alternatief voor losse thee

Natuurlijk heeft de industrie hier iets op gevonden: chique uitziende piramidevormige zakjes waarin de losse theeblaadjes meer ruimte hebben om te ontvouwen. Niet alleen wordt hier over het algemeen een buiten proportionele prijs voor gevraagd, meestal zijn deze piramides gemaakt van plastic en is de kans groot dat ze grote hoeveelheden microplastic en nanoplastic afgeven in je kopje. Onderzoekers van de McGill University in Montreal, Canada ontdekten dat een enkel plastic theezakje ongeveer 11,6 miljard microplastic en 3,1 miljard kleinere nanoplasticdeeltjes in het hete water afgaf. De deeltjes zijn volledig onzichtbaar voor het blote oog.

Voor de volledigheid moet ook vermeld worden dat losse thee natuurlijk ook van mindere kwaliteit kan zijn. De kwaliteit hangt af van veel factoren, van de theeplant tot de groeiomstandigheden, de oogstmethoden en verwerkingstechnieken tot de opslag.

Dus, wanneer kies je voor theebuiltjes en wanneer voor losse thee?

1. Drink je thee uit gezondheidsoverwegingen? Kies dan voor losse thee. De grootste concentratie antioxidanten bevinden zich in de jongste bladeren.
2. Wil je zo snel mogelijk een kopje thee zetten? Als elke seconde telt kies dan voor een theebuiltje 🙂
3. Drink je thee om van de best mogelijke smaak te genieten? Duidelijk: losse thee.

De volgende stap is dan natuurlijk naar biologische losse thee. Waarom? Kijk even naar dit filmpje!

Posted on

Ongewenste zaken in thee. Een Zwitsers onderzoek

De Zwitserse consumentenorganisatie Saldo liet 16 soorten zwarte thee testen in een laboratorium. Uit dit onderzoek bleek dat de meeste zwarte theesoorten ijzervijlsel, pesticiden en kankerverwekkende stoffen bevatten. Het ijzervijlsel komt van de machines die de thee verwerken, maar blijft vaak achter in de theezakjes en vormt daarmee geen gezondheidsrisico. De kankerverwekkende bestrijdingsmiddelen zijn zorgwekkender. Het merendeel van de onderzochte thee blijkt deze te bevatten. Onder meer een aantal theesoorten van grote merken en supermarkten kregen in deze test een onvoldoende om deze reden. Overigens is dit natuurlijk niet alleen van toepassing op zwarte thee. Als je een fervente theedrinker bent, kun je maar beter voor de biologische variant gaan dus!

Het betreffende Zwitserse onderzoek staat achter een ‘betaalmuur’ maar hieronder staan enkele onderzoeken die het Zwitserse ondersteunen.

De effecten van het gebruik van chemische en organische mest op de rhizosfeerbodem in theetuinen.
Conclusie: organische mest kan helpen om de microbiële samenstelling vorm te geven en nuttige bacteriën in de rhizosfeer van thee te rekruteren, wat leidt tot een betere theekwaliteit en een lager gehalte aan zware metalen in de bodem van de rhizosfeer en theebladeren.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31136614/

Verbetert de dubbele vermindering van kunstmest en pesticiden het verlies van voedingsstoffen en de opbrengst en kwaliteit van thee?
Experimenteel sproeien van bifenthrin en chloorfenapyr onthulde dat deze pesticiden voornamelijk werden opgenomen door de theebladeren en zelden in de bodem of in het water terechtkwamen.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30471060/

Metagenomische vooruitzichten van microbiële dynamiek beïnvloed door organische mest in theetuinbodems van Noord-Bengalen, India
Uit de waarnemingen die zijn gedaan via de metagenomica-analyse van Mak- en Cas-bodemmonsters, kunnen we concluderen dat de toepassing van organische mest de populatie van goede bacteriën in de bodem ondersteunt, wat uiteindelijk de gezondheid van de theetuinarbeiders kan beïnvloeden.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34923604/

Posted on

(Ver)bergamot & Earl Grey

Vanouds gaan er verschillende verhalen rond m.b.t. de relatie tussen een bepaalde theesoort en de graaf (earl) Charles Grey die van 1830 tot 1834 premier van Engeland was. Thee die al ruim anderhalve eeuw als ‘Earl Grey’ wordt aangeprezen was oorspronkelijk een zwarte thee gearomatiseerd met bergamot, een Mediterrane citrusvrucht.

Eén van de verhalen is dat deze thee een cadeau was aan Grey van een hooggeplaatste heer uit China omdat Grey zijn zoon zou hebben gered van verdrinking of omdat zijn bediende die een Raja’s zoon zou hebben gered van een tijger. Een, op het eerste gezicht, aannemelijker verhaal is dat zwarte thee in het ruim van een schip onderweg van China naar Engeland bij zwaar weer werd vermengt met bergamot dat ook in het ruim lag. Deze thee zou afkomstig zijn geweest van diplomaten en bestemd voor Earl Grey.

Geen van deze verhalen lijken waar te zijn. Grey is nooit in China geweest. In deze periode was China gesloten voor ‘barbaarse’ buitenlanders. Hoewel bergamot wel in Azië groeide werd het niet gebruikt voor thee.

In 2012 deden de vrijwilligers van de Oxford Dictionary een onderzoek naar Earl Grey thee. Terwijl producenten van Earl Grey thee claimden dat de thee sinds 1830 op de markt is vond men de vroegste referentie van 1884 en pas vanaf circa 1920 werd deze naam regelmatig gebruikt.

Hoe komt deze thee dan wel aan z’n naam? In de 19e eeuw werd bergamot gebruikt om te verbergen dat thee, maar ook andere voedingswaren, van een mindere kwaliteit waren. Toen al werd er vaak gebruikgemaakt van nep bergamot zoals men dat nu ook doet in de vorm van chemisch samengestelde aroma’s. Op een gegeven moment besloten theemerken de lagere klasse van de bevolking te gaan bespelen met een thee met een chique klinkende naam: Earl Grey thee (met bergamot). Dit blijkt een briljante marketingzet te zijn geweest. Tegenwoordig worden er vele melanges (en kwaliteiten…) aangeboden onder de naam Earl Grey. De enige overeenkomst is dat de thee op de één of andere manier gearomatiseerd is met al dan niet natuurlijke bergamot.

Onze 5 varianten (zowel groen als zwart) zijn gearomatiseerd met natuurlijke bergamotolie, in 4 gevallen is deze zelfs biologisch. De laatste zal nog volgen.